Genel
Trend

Panik Atak Nasıl Başlar? Panik Atak Başlangıcı Nasıl Olur?

Panik atak başlangıcı meselesini, bir okur sorusu üzerinden ele almaya çalışacağım bu yazıda. Siz de “Bir panik atak nasıl başlar?” diye merak ediyorsanız, buyurunuz.

Panik atak başlangıcıyla ilgili sorumuz şöyle:

Yusuf Bey merhaba. Ben şu ana kadar, bildiğim kadarıyla bir panik atak yaşamadım; ancak etrafımda çok fazla panik atak yaşayan insan var. Onları dinlediğimde, genelde söyledikleri şey, “Ne olduğunu anlamadım; bir anda panik atağım başladı.” şeklinde oluyor. Bu durum da beni çok korkutuyor. Zaten endişeli biriyim. “Acaba ben de panik atak yaşar mıyım?” diye endişelenmekten kendimi alamıyorum. Size sorum şu: Panik atağın başlangıcını gösteren işaretler var mıdır? Panik atak yaşayacağımı, o gelmeden anlayabilir miyim? Bu soruların cevabına ihtiyacım var; çünkü, dediğim gibi, panik atak yaşamaktan çok korkuyorum. Soruma cevap verirseniz çok memnun olurum. Şimdiden teşekkür ederim.

Merve K., 23 yaşında, B. şehrinden

Merve Hanım’ın “Bir panik atak nasıl başlar?” sorusuna, Profesör Dr. Ertuğrul Köroğlu’nun, Klinik Psikolopatoloji adlı kitabını referans alarak cevaplamaya çalışacağım.

Sorunun cevabına geçmeden önce bir noktayı hatırlatmakta fayda görüyorum: Günlük dilde kullandığımız “paniklemek” ile “panik atağı” aynı şey değildir. Paniklemek, belirli durumlarda herkesin yaşayabileceği, “telaşa kapılma” halini ifade eden, günlük dilde kullanılan bir kelime iken, panik atak, kendine has özellikleri olan bazı deneyimleri ifade eden, psikiyatrik/psikolojik bir terimdir. Bu anlamda, panik atağı, paniklemekten daha güçlü ve zorlayıcı bir deneyim olabilir.

Panik Atak Başlangıcı

Panik atak, yoğun bir anksiyetenin (bunaltının) aniden bastırması olarak düşünülebilir. Yaşadığınız deneyimin, psikiyatrik bir terim olan panik atağı ifade etmesi için, belirli bir anda, şu 13 belirtiden 4’ünü yaşamanız gerekir:

  1. Hızlı kalp çarpıntısı
  2. Terleme
  3. Titreme
  4. Boğulma hissi
  5. Soluğun tıkandığını hissetme
  6. Göğüste sıkışma
  7. Mide bulantısı veya karın ağrısı
  8. Baş dönmesi ve sersemlik hissi
  9. Titreme, üşüme veya ateş basması
  10. Vücutta uyuşmalar
  11. Gerçekdışılık ve yabancılaşma hissi
  12. Çıldırma veya kontrolü kaybetme hissi
  13. Ölmek üzere olduğuna inanma

Önerilen Yazı: Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Bir panik atak, beklendik veya beklenmedik bir şekilde gerçekleşebilir. Beklendik panik atak, görünür, tetikleyici bir etkenin olduğu panik ataklarken, beklenmedik panik ataklar ise, görünür bir etkenin olmadığı panik ataklardır. Yani, panik ataklar, beklendik veya beklenmedik bir şekilde başlayabilirler.

İlk panik atak başlangıcı, genellikle kendiliğinden (beklenmedik) olur; en azından, panik atağı yaşayanlar durumu böyle tanımlarlar. Bu nokta önemli; çünkü kişiler ilk etapta panik atağını tetikleyen faktörleri tanımlayamayabiliyor; ancak, psikolojik bir analiz sonucunda panik atağı tetikleyen faktörler ortaya konabiliyor. Bu durum, benim panik odaklı terapilerimde çok sık şahit olduğum durumlardan biridir.

Panik ataklar, bedensel bir çabadan, bir cinsel deneyimden, duygusal örselenmeden (terk edilme, aldatılma, incinme vb.) sonra ortaya çıkabilir. Aynı şekilde, alkol, uyuşturucu, kafein vb. kullandıktan sonra da, yoğun stres ve uykusuzluğun etkisiyle de bir panik atağı tetiklenebilir.

Bir Panik Atak Nasıl Başlar?

Bir panik atağın (ilk atak veya sonraki ataklar) başlamasıyla ilgili olarak, bilişsel davranışçı terapinin yaklaşımını son derece önemsiyorum. Bilişsel davranışçı terapi, tüm duygusal deneyimlerde olduğu gibi, panik atağında da düşünme şeklimizin son derece belirleyici olduğunu dile getiriyor.

Bilişsel davranışçı terapi, çok genel bir şekilde bize şunu söylüyor: Nasıl düşünürseniz öyle hissedersiniz! Bu mottoyu referans alırsak, nasıl düşündüğümüzü kavrarsak, bir panik atağın nasıl başladığını da kavrayabiliriz.

Meseleyi anlamak için, anksiyete (bunaltı) ile panik atağı arasında bir ilişki olduğunu size hatırlatmama müsaade edin. Söz konusu ilişkiyi Psikiyatr Alp Karaosmanoğlu mükemmel şekilde tanımlıyor: Panik atak, anksiyetenin orgazm halidir. Bu analojiye göre, anksiyeteyi sevişme, panik atağı ise orgazm olarak düşünebiliriz. Sevişmeyi (anksiyeteyi) kavrarsak, orgazma (panik atağa) dair işe yarar tespitlere ulaşabiliriz diye düşünüyorum. Ben, panik atak başlangıcı olarak, anksiyetenin tetiklenmesini kabul edebileceğimizi düşünüyorum; yani şöyle bir formülasyon yapabiliriz:panik atak başlangıcı = anksiyetenin tetiklenmesi

Önerilen Yazı: Anksiyete (Bunaltı) Nedir, Belirtileri Nelerdir?

Son iki paragrafı özetlersek, panik atak başlangıcının düşündüklerimizle ve anksiyete (bunaltı) ile ilişkili olduğunu söyleyebiliriz. Buradan hareketle, bir panik atağın başlangıcını şu şekilde maddeleyebiliriz:

  • İç dünyamızda ve/veya dış dünyamızda olan bitenler (düşündüklerimiz, hissettiklerimiz, bedenimizde olan bitenler, hatırladıklarımız, duyduklarımız, okuduklarımız, gördüklerimiz, kokladıklarımız vb.) bizde bir anksiyeteye (bunaltı, huzursuzluk) yol açar. 
  • Yaşadığımız bunaltının bedensel öğelerine (kalp çapıntısı, nefessiz kalma hissi, terleme vb.) odaklanırız ve onlarla ilgili bazı yorumlarda bulunuruz: Kalbim çok hızlı çarpıyor; acaba kalp krizi mi geçiriyorum?, Ya bayılırsam! vb.
  • Yaşadıklarımızla ilgili felaketleştirici yorumlarımız, korku ve endişemizi artırır.
  • Korku ve endişe, bedensel tepkilerimizi (kalp çarpıntısı, telaşlı hal vb.) hızlandırır.
  • Bu bedensel reaksiyonları, endişelerimizin (kalp krizi geçirme, zihinsel kontrolü kaybetme vb.) işaretleri olarak yorumlarız.
  • Bir anda kendimizi bir korku kuşatmasının içinde buluruz. Bu yukarıda ifade edilen orgazm halidir.
  • 10-15 dakikada doruğa ulaşan panik atak, bir yorgunluğa yol açar. Belki uyuruz, belki bir şekilde dinleniriz. Sonrasında kendimizi rahatlamış hissederiz. Panik atak geçmiştir artık.
  • “Aynı şeyi tekrar yaşar mıyım acaba?” diye bir endişe hissetmeye başlarız.

Panik Atak Başlangıcı Örnekleri

Örnekler üzerinden gidersek, panik atak başlangıcını daha da netleştirebiliriz diye düşünüyorum. Paylaşacağım örnekleri, konunun anlaşılması için benim uydurduğumu bilmenizi isterim.

Misafirlerin Gelmesini Bekleyen Fatma Hanım

F. 32 yaşında, İstabul’da yaşayan, evli, iki çocuk annesi bir öğretmendir. F. Hanım biraz telaşlıdır; çünkü yarın evinde misafirlerini ağırlayacaktır. F. Hanım, marketten eve doğru giderken bir anda kendini kötü hissetmeye başlar; o kadar kötü hisseder ki eve kadar yürüyemez. Yardımına gelmesi için eşini arar. Eşi gelir ve onu eve götürür. F. evde de çok iyi hissetmez kendini ve kalp krizi geçirmekten endişe eder. Eşinden kendini hastaneye götürmesini ister. Hastanede kendisine “serum verilir” ve F. Hanım yirmi otuz dakika içinde kendine gelir. Doktor F. Hanıma, kalbinde bir sorun olmadığını, muhtemelen bir panik atağı geçirdiğini söyler ve psikiyatrik destek almasını tavsiye eder.

Psk. Danışman Yusuf Bayalan

Psikolojik Danışman ve İlişki Danışmanı. Yetişkinlerle çalışıyor. İstanbul, Bakırköy ve Beylikdüzü'nde yüz yüze, Skype gibi programlar üzerinden de online terapi hizmeti sunuyor. Gsm: 0505 495 4727

İlgili Makaleler

2 Yorum

  1. Merhaba. Ben yükseklik korkusu ile ilgili yazdıklarınızı okudum. Şimdi de panik atakla ilgili. Sanırım hem yüksekten korkuyorum hem panik atağım var.

    İlk başta teleferiğe binmeye çok hevesliydim; fakat içine binince bi sersem oldum, ölüyorum sandım, nefes alamadım; gerçekten de panik atak belirtileriydi. Uçağa binmek belki de en büyük isteklerimden biri ama teleferiği yapamazken uçak nasıl olacak yeltenmek dahi istemiyorum .

    Size birkaç sorum olacak
    1-sizce uçağa binmeyi denemeli miyim; ya da teleferiğe binmeye devam etmeli miyim?
    2-bir de ağzı olan ne kadar konuşsa da sizin yazdığınız gibi çok etkileniyoruz “yok kalp krizi geçirirsin” “yok kemal sunal gibi olur” bunlar daha da uzaklaştırıyor beni .

    Neyse işte bunlar gerçekten şu uçak olayı benim için en önemlisi, umarım onu yenebilirim.

    Önerileriniz ve Okuduğunuz için şimdiden teşekkür ederim 🙂

    1. Merhaba. Sorularınıza şöyle cevap verebilirim:
      1- Şayet kendi kendinize panik atağınızı aşmak istiyorsanız, uçağa binmelisiniz. Panik atağınız olduğu için, uçağa binmenin size bir zararı olmaz. Aksine, kaçınma dediğimiz mekanizma, panik atağın güçlenmesine yol açar. Bununla birlikte panik atak esnasında yapabileceklerinizle ilgili şu yazıyı okuyabilirsiniz.

      2- Panik atağı kalp krizine ve ölüme yol açmaz; fakat, herkes gibi panik atağı yaşayanla da kalp krizi geçirebilir ve ölür. Kalp krizinin ve ölümün sebebi panik atak olmaz.

      Yukarıda belirttiklerimle birlikte, panik atağın en etkili çözümü psikoterapidir. Bu yüzden psikoterapi desteği almanızı, şayet İstanbul’da iseniz, Panik Atak Atölyesi’ne katılmanızı öneririm. Muhabbetle.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Call Now ButtonRandevu İçin Tıklayın
Kapalı
Kapalı