Pazar , Temmuz 15 2018
Ana Sayfa / Genel / Anne Babanız Sizi Zehirledi Mi?

Anne Babanız Sizi Zehirledi Mi?

Psikolojik danışmanlık açısından, çocukluk yaşantılarının ne kadar önemli olduğu pek çok kişinin malumudur. Bu yazımda önce, toksik anne baba (toxic parents) kavramından bahsetmeye, sonra da anne babanızın size karşı tutumlarını bu bağlamda değerlendirmenize yardımcı olacak bir bakış açısı sunmaya çalışacağım.

Türk Dil Kurumu toksin kelimesini, “canlı organizmalarda görülen zehir” olarak tanımlamaktadır. Toksik ebeveyn (toxic parents) kavramıyla ise, tutum ve davranışlarıyla, yaptıkları ya da yapmadıklarıyla, çocuklarının psikolojik dünyasına ya da varoluşuna, zehirleyici düzeyde zarar veren anne ve/veya babayı kastediyoruz.

Hepimiz anne ve babamızın (ya da bizi büyütenlerin) bize karşı tutumlarından direkt olarak etkileniriz. Yaşadığımız psikolojik sorunların tek sebebi ebeveyn tutumları olmasa da, maruz kaldığımız ebeveyn tutumlarının psikolojik sorunlarımızın oluşumunda başat rol aldığı psikoloji literatüründeki ortak kanaatlerden biridir.

Mükemmel insan olmadığı gibi mükemmel anne baba da yoktur. Dolayısıyla, hatalı anne baba tutumu ile toksik anne baba tutumu aynı şey değildir. Hatalı davranışların telafisi görece kolayken, zehirleyici tutumların telafisi son derece zor olabilmektedir. Her anne baba zaman zaman çocuklarına kızabilir, öfkelenebilir; ancak çocuğunu kemerle dövmek zehirleyici bir davranıştır. Her anne babanın ağzından zaman zaman hoş olmayan sözler çıkabilir; ancak çocuğuna sürekli hakaret etmek, ona kusurlu, çirkin, yetersiz hissettirmek zehirleyici bir tutumdur. Örnekler çoğaltılabilir tabii ki.

Psikoterapist Susan Forward, Zor Bir Ailede Büyümek adlı kitabında, ebeveyninizin size karşı tutumlarının zehirli (toksik) olup olmadığını anlamanıza yardımcı olacak bazı sorular soruyor. Ben de bu soruları aşağıda sizinle paylaşıyorum:

1. Çocukluğunuzda anne babanızın tutumlarıyla ilgili sorular

  • Anne veya babanız size kötü ve değersiz, beş para etmez bir çocuk olduğunuzu söyledi mi? Size sürekli hakaret edip sizi sürekli eleştirdi mi?
  • Sizi cezalandırırken hiç dayağa başvurdu mu? Sizi kemer, fırça ya da diğer acı verici maddelerle dövdü mü?
  • Anne veya babanız hiç sarhoş olur ya da uyuşturucu kullanır mıydı? Siz bu konuda hiç kendinizi rahatsız hissettiniz mi? Bu durumdan korktunuz ya da utandınız mı? Üzülüp kafanızın karıştığı oldu mu?
  • Anne veya babanız hiç depresyon geçirdi mi? Veya anne veya babanızın içinde bulunduğu diğer ruhsal sıkıntılardan ya da fizikse bir rahatsızlık yüzünden size olan ilgilerinde ciddi bir eksiklik yaşadınız mı?
  • Problemleriyle baş edemeyen anne veya babanıza sizin bakmanız gerekti mi?
  • Anne veya babanız gizli tutulması gerektiğini düşündüğünüz bir davranışta bulundu mu size karşı? Cinsel yönden herhangi bir tacize uğradınız mı?
  • Anne veya babanızdan korkar mıydınız?
  • Anne veya babanıza karşı davranışlarınızda öfkenizi ifade etmekten çekindiniz mi? Öfkenizi ifade ettiğinizde korktuğunuz başınıza geldi mi?

2. Yetişkin hayatınızda kendinizle ilgili sorular

  • İlişkilerinizde kendinizi yıkıcı ve kötü davranan kişi olarak görür müsünüz?
  • Birisine çok yakın olduğunuzda canınızı yakacağını veya sizi terk edeceğini düşünür müsünüz?
  • İnsanlardan en kötüsünü mü beklersiniz? Ya da genel olarak hayattan?
  • Kim olduğunuzu, ne hissettiğinizi ve ne istediğinizi bilmekte zorlanır mısınız?
  • Gerçek kimliğinizi bilirlerse insanların sizi sevmeyeceklerinden korkar mısınız?
  • Başarılı olduğunuzda endişelenir ve birinin sizin herhangi bir açığınızı yakalayacağından korkar mısınız?
  • Ortada bariz bir neden yokken öfke ya da üzüntü yaşar mısınız?
  • Mükemmeliyetçi misiniz?
  • Dinlenmek veya güzel vakit geçirmek sizin için zor mu?
  • Tüm iyi niyetinize rağmen kendinizi anne babanız gibi davranırken (olumsuz davranışlar sergilerken) bulur musunuz?

3. Yetişkin hayatınızda anne babanızla ilişkinize dair sorular

  • Anne babanız size hala çocuk muamelesi yapıyorlar mı?
  • Hayatta verdiğiniz önemli kararların çoğunda anne babanızın onayı doğrultusunda mı hareket ediyorsunuz?
  • Ailenizle geçireceğiniz zaman öncesi ve sonrasında yoğun bir duygusallık ya da fiziksel sorunlar yaşıyor musunuz?
  • Anne babanızla fikir ayrılığında olmak sizi korkutuyor ya da endişelendiriyor mu?
  • Aileniz sizi tehdit veya suçluluk duygusuyla kontrol etmeye mi çalışıyor?
  • Anne babanız maddi imkânlarını kullanarak hayatınızı yönlendirmeye mi çalışıyorlar?
  • Anne babanızın hislerinden, ruh hallerinden kendinizi sorumlu hissediyor musunuz? Mutsuzluklarının sizin suçunuz olduğunu düşünüyor musunuz?
  • Onları mutlu etmek sizin sorumluluğunuz gibi mi hissediyorsunuz?
  • Bir gün, bir şekilde her şeyin daha iyi olacağına ve onların değişeceğine mi inanıyorsunuz?

Psikoterapist Susan Forwerd’a göre, ebeveyninizin tutumlarının zehirleyici olarak değerlendirilebilmesi için, yukarıdaki soruların üçte birine evet cevabı vermeniz yeterli.

Peki toksik anne babamızın psikolojik zehirlerinden arınmamız mümkün mü? Tabi ki evet. Zaten Zor Bir Ailede Büyümek kitabı bize bulaştırılan zehirlerden kurtulabilmemiz için kendi kendimize yapacaklarımızı bize anlatıyor. Aynı zamanda psikolojik danışmanlık (ya da psikoterapi) en önemli temizlenme yöntemi olarak bize bir imkân sunmaktadır.

Yeni bir yazıda görüşmek temennisiyle.

Bu da Var!

Alışveriş Psikolojisi

Bu yazı, indirimkodu.com yöneticilerinin talebi üzerine sizinle paylaşılmıştır. Bir tanıtım yazısı olarak iyi bir yazı olduğunu …

9 yorum

  1. Bu kitabı okudum sorunları belirten fakat ne yapmamız gerektiği hakkında bilgi vermeyen bir kitap oysa kİ biz sorunları biliyoruz bana lazım olan bu sorunlardan dolayı bende oluşan tüm bu sorunlardan nasıl kurtulanbili yoruz bana lazım olan bu sorunlardan dolayı bende oluşan tüm bu sorunlardan nasıl kurtulacağım bu konuda bir kitap tavsiye ederseniz sevinirim.

    • Merhaba. Kitaplar sorunlarımızı çözmez, sorunlarımızı çözebilmek için bize rehberlik ederler. Bu kitapta da, özellikle son bölümlerinde çokça yöntem olduğunu hatırlıyorum. Siz o yöntemleri uyguladınız mı?

      Benzer kitap olarak, “Evinizdeki Terapist”, “Hayatı Yeniden Keşfedin” ve “İyi Hissetmek” kitaplarını önerebilirim size. Muhabbetle.

    • Yerine “Toxic Parents kitabını okuyun. O çözüm öneriyor. Bunlar hep self-help kitabı zaten?

  2. Merhaba. Ben 21 yaşındayım. Annem ile ilgili sorunum yok fakat babamın davranişları beni ve kardeşlerimi etkiliyor. Babam ilk eşini kaybetmiş yıllar önce evin icerinden hic üveylik belirtisi yok fakat gecmisti babam sinir hastaligini atlatmis yada hala atlatmamis bilemiyorum. Ve sorularin geneline evet cevabini verdim. Bende son zamanlar farkli bi korku oluşuyor günlük yaşam içerisinde ufak bi şeyden de olsa cok büyük bi olumsuzluk olucakmis gibi bi his oluşuyor. Cok fazla örnek verebilirim bi anda babamin cinnet geçirip olayin ölümle sonuclanmasi gibi bi korku veya araba surerken sinirlenirse birden kaza olabilir mi korkusu , genellikle sevdigim insanalara bir zarar gelir mi gibi endişe oluyor o an da bi seneryo kuruyorum anında gerçekten o korkuyu yaşıyorum. Yada kendi adıma korkabiliyorum babam bana sinirlenirse , döverse gibi korkularim oluyor. Kısacası bu büyük ve sadece anlık korkularımda babamin davranislarinin etkisi var mi gercekten ? Ve bu kitabi okudugumda bu gibi korkulari yenebilecek miyim ? Düşüncelerimi babama rahatca dile getirebilecek miyim ? Son olarak bu konuda baska ne gibi kitap onerirsiniz sadece bu kitabin faydasini gorebilir miyim ? Şimdiden Teşekkürler.

  3. Maalesef %90 ına evet cevabı verdim buradaki soruların daha 23 yaşındayım ama hayatım bitmiş, artık hiçbir şeyi değiştiremeyecek gibi hissediyorum. İşsizim ve sürekli baskıya ve hakarete maruz kalıyorum, ne yapacağıma dair hiçbir fikrim yok çok çaresizim.

  4. Merhaba 24 yasındayım. Merak ettiğim sevmeyi bilmeyen bir insan terapi yardımıyla sevmeyi öğrenebilir mi? Duygusal acıdan soguk uzak sevgisiz bir annem var. Sanırım aramızda bebeklikte olması gereken baglanma olayı olusmamıs bu yastan sonra terapiye gelsek baglanma gerceklesir mi? Kendimi soğuk loş kasvetli pis bi odada yapayalnız kalmış hissediyorum ve kimseyle duygusal temas kuramıyorum bu belirtiler iyileşir mi? Simdiden tesekkurler cevap için

  5. Daha 15 yaşındayım. Annemin ruhsal sorunları var. Yıllardır bizimle (ablamla ben) doğru düzgün ilgilenmiyor ve ayrıca söylediklerimizi duymuyor cevap vermiyor ve her yerde hayali arkadaşlarıyla konuşup kendi kendine gülüyor. Babam ise her şeyi şikayet eden birisi ve ayrıca çokta sinirli. Evde çorabının teki olmadığı için bile büyük kavgalar çıkartır. Küçüklüğümden beri hep şiddet içinde büyüdüm ve annemde son bir kaç yıldır böyle babam ise oldum olası böyleydi. Bazı kavgalar cinayet noktalarına kadar bile gelebilecek konumdaydı nerdeyse ve ayrıca boşanmıyolarda. Bizimlede ilgilenmiyolar. Biz kendi kendimize büyüyoruz hatta daha çok biz onlara bakıyoruz ve hatta çoğunlukla ben. Ve ben artık böyle yaşamktan bıktım. Hergün eve dönerken acaba anneme bişey oldumu, babam anneme bişey yaptı mı, babam bugün beni dövecekmi vb gibi düşüncelerden bıktım. Zaten içime kapanık biriyim ama çokta başarılıyım. Böyle yaşamaktan bıktım. Evde onlarla birlikte çok mutsuzum. Bıktım, yeterrr!! Napabilirim nolur kurtarın beni

    • Bazen hayat istemediğimiz bir şekilde pişirir bizi. Bu durumun ileriki yaşantınızda problem teşkil etmemesi için ilk fırsatta profesyonel bir yardım almanızı öneririm

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ön Görüşme İçin Arayın!