Psikolojik Danışman Yusuf BAYALAN » Panik Atak http://yusufbayalan.com Psikolojik Danışman ve İlişki Danışmanı Yusuf BAYALAN'ın blogu Sat, 19 May 2012 18:40:46 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3.2 Panik bozuklukta agorafobi http://yusufbayalan.com/panik-bozuklukta-agorafobi/ http://yusufbayalan.com/panik-bozuklukta-agorafobi/#comments Mon, 16 Jan 2012 13:54:06 +0000 Yusuf BAYALAN http://insanvepsikoloji.com/?p=200
Panik atak geçiren birisi için en önemli yaşantılardan biri, beklenti anksiyetesi/kaygısı denilen, aynı yaşantının yeniden gerçekleşmesinaden endişe etme halidir. Panik atakta ortaya çıkacak çaresizlikle başa çıkmak için kişi bazı yöntemler(kaçınma) geliştirir.
Agorafobi, çoğunlukla panik bozukluğa etki eden bir durum olmakla birlikte yanlış anlaşılabilen bir kavramdır. Açık alanda bulunma korkusu, evren ayrılma korkusu vb. olarak algılanabilmektedir. Oysa agorafobisi olanların çok azı açık alanlarda bulunmaktan endişe eder ve çok ağır agorafobisi olanlar evden dışarı çıkmaya endişe ederler.
Agorafobi, bir panik atağının yaşanması ya da panik atağı benzeri belirtilerin ortaya çıkması durumunda, yardım sağlanamayabileceği ya da kaçınmanın zor olabileceği ortamlarda ya da durumlarda bulunmaktan korkmak’tır. Agorafobisi olanların tipik olarak kaçındıkları ortamlardan bazıları şunlardır:
Kalabalık yerler: Süpermarket, sinema, tiyatro, spor merkezleri, cami vb. yerlerden korkulur. Ya bu ortamlardan uzak durulur ya da mümkünse panik atak esnasında en kolay uzaklaşılabilecek yerlerde(kapıya yakın gibi) durulur.
Kapalı yerler ve kaçmanın zor olabileceği yerler: Tüneller, metrolar, asansörler, uçaklar, otobüsler, dar odalar, uzun kuyruklarda bulunmaktan uzak durulmaya çalışılır. Çok mecburi durumlarda yanında birilerinin bulundurulmasına çalışılır.
Araba kullanma: Yardım almanın zorlaşabileceğine inanılan durumlarda araba kullanılmaktan kaçınılır. Uzun yollar ve köprüler, karışık trafikten uzak durulmaya çalışıldığı gibi yolcu olmakta da zorluk çekilebilir. Çok mecbur hissettiği durumlarda kişi kendi arabasını sürmesi için bir arkadaşından yardım isteyebilir.
Evden uzakta olma: Bazıları için evden uzaklaşmak bir güvensizlik olarak algılanır. Bu durumda kişi evden uzaklaşmamaya çalışır. Nadiren de evden hiç çıkılmaz.
Tek başına olma: Bazı panik atak geçiren kişiler hiçbir şekilde yalnız kalmak istemezler ve sürekli birileri(bu kişiye baston eş de denir)nin yanında olmasını isterler.
Agorafobinin en önemli sonucu, kişinin günlük hayatında ve iş hayatında yıkıcılığa yol açmasıdır.
Agorafobi, yoğunluk açısından değişkenlik gösterir. Söz gelimi bazıları sadece uzun uçak yolculuklarından uzak durmaya çalışırken bazıları ise evin dışına bile cesaret edemezler.
Yusuf BAYALAN
Psikolojik Danışman ve İlişki Danışmanı
Kaynak: Kaygılarımız Korkularımız, Prof. Dr. Ertuğrul Köroğlu, HYB Yayıncılık, Ankara, 2011
]]> http://yusufbayalan.com/panik-bozuklukta-agorafobi/feed/ 0 Panik bozukluğu belirtileri nelerdir? http://yusufbayalan.com/panik-bozuklugu-belirtileri-nelerdir/ http://yusufbayalan.com/panik-bozuklugu-belirtileri-nelerdir/#comments Mon, 16 Jan 2012 13:49:23 +0000 Yusuf BAYALAN http://insanvepsikoloji.com/?p=193
panik atak nedirPanik bozuklukta aşağıdaki belirti ve bulgulara rastlanabilir:
Genel görünüm ve dışa vuran davranış: Panik nöbetleri dışında kişinin görünümünde net bir bozukluk yoktur. Panik esnasında kişi, ileri derecede endişeli ve telaşlı olur.
Konuşma ve ilişki kurma: Panik esnasında kişi rahat konuşamaz, sesi titrer. Bazen hasta ile ilişki kurmak güç olabilir. Hasta yaşadıklarından bahsetmek isteyebilir.
Duygulanım: Panik nöbeti esnasında kişide ileri derecede korku söz konusudur. Panik nöbeti dışında, paniğin tekrar yaşanmasına dönük bir beklenti korkusu yaşanabilir. En önemli korku delirme, çıldırma, kontrolü kaybetme ya da ölüm korkusudur.
Bişişsel yetiler: Panik nöbetleri dışında hastanın yöneliminde, algılamasında, ya da diğer bilişsel yetilerinde problem yoktur. Ancak panik esnasında çevreyi tanıyamama, algı bozukluğu varmış gibi bir durum ortaya çıkabilir. Hasta şaşkınlık içinde olabilir; çevresini ve kendini değişmiş olarak algılayabilir.
Düşünce süreci ve içeriği: Nöbet dışında hastanın düşünce sürecinde problem olmaz. Panik esnasında, kontrolü kaybetme, çıldırma, ölme düşünceleri ortaya çıkabilir. Ataklardan sonra da aynı yaşantnın tekrar olabileceğine dair düşünceler ortaya çıkabilir.
Fizik ve fizyolojik belirtiler: Panik dışında bir anormalilk yoktur. Panik esnasında çarpıntı, yüz kızarması ya da solması, terleme, üşüme, kılların diken diken olması, göğüste sıkışma, soluk almıyor hisetme, solunum sıklaşması, baş dönmesi, bulantı, el ve ayaklarda uyuşma, sık idrara çıkma, kan basıncının yükselmesi, sıcak-soğuk basması, baygınlık duygusu yaşanabilir.
Yusuf BAYALAN
Psikolojik Danışman ve İlişki Danışmanı
Kaynak: Öztürk M. Orhan, Ruh Sağlığı Ve Bozuklukları, İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri, 2001
]]> http://yusufbayalan.com/panik-bozuklugu-belirtileri-nelerdir/feed/ 0 Panik bozukluğu nedir? http://yusufbayalan.com/panik-bozuklugu-nedir/ http://yusufbayalan.com/panik-bozuklugu-nedir/#comments Mon, 16 Jan 2012 13:43:59 +0000 Yusuf BAYALAN http://insanvepsikoloji.com/?p=185
panik atakPanik bozukluğu, kendiliğinden ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan panik ataklarla giden bir klinik tablodur.
Panik atak, aniden ve beklenmedik bir biçimde ortaya çıkan ½-1 saat süreli, bedensel belirtilerin eşlik ettiği yoğun bir anksiyete(bunaltı, kaygı) nöbetidir.
DSM-IV-TR’ye göre bir yaşantının panik atak olarak isimlendirilebilmesi için şu 14 maddeden 4 ya da daha fazlasının gerçekleşmiş olması gerekmektedir:
1- Çarpıntı, kalp atımlarını duyumsama ya da kalp hızında artma olması
2- Terleme
3- Titreme ya da sarsılma
4- Nefes darlığı ya da boğuluyormuş gibi olma duyumları
5- Soluğun kesilmesi
6- Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma
7- Bulantı ya da karın ağrısı
8- Baş dönmesi, sersemlik hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi olma
9- Gerçekdışılık duyguları ya da benliğinden ayrılmış olma duyumu
10- Uyuşma ya da karıncalanma duyumları
11- Üşüme, ürperme ya da ateş basmaları
12- Kontrolünü kaybedeceği ya da çıldıracağı korkusu
13- Ölüm korkusu
Panik atak sırasında kişi ne kadar çok belirti yaşarsa ve bu belirtiler ne kadar yoğun olursa, kişi kendini o denli bitkin ve yılgın hisseder.
İlk panik atak sıklıkla kendiliğinden ortaya çıkar. Koşma, duygusal travma, alkol gibi her hangi ibr durum panik atağı tetikleyebilir.
Panik ataklar aniden başlar ve belirtiler 10 dakika gibi bir sürede zirve noktasına ulaşabilir; birkaç dakikadan bir saate dek sürebilir. Saatlerce ya da günlerce sürdüğü söylenen ataklar ise tek atağı değil birden fazla atağın olduğunu gösterebilir.
Panik atakta en önemli belirti çıldırma, kontrolünü kaybetme ya da ölüm korkusudur.
Panik atakta, anksiyete(kaygı, bunaltı)nin fizyolojik belirtileri(kalp çarpıntısı, terleme vb.) yoğun olarak görülür.
Panik atak yaşayan insanlar bulundukları yeri terketme, yardım arama davranışı gösterebilirler. Panik atak yaşantısından sonra, atağın tekrarlanacağı korkusu yaşanabilir ki buna “beklenti anksiyetesi” denir.
Panik atak bazen kişinin kaçması ya da yardım alması güç bir durumda ortaya çıkar ve kişi bu durumdan kaçınmaya çalışır. Bu yüzden evden çıkmamaya, kalabalıklara girmemeye, köprüden geçmemeye, yalnız kalmamaya vb. çalışabilir. Bu duruma “agorafobili panik atak” denir. Agorafobi, bir panik atağının yaşanması ya da panik atağı benzeri belirtilerin ortaya çıkması durumunda, yardım sağlanamayabileceği ya da kaçınmanın zor olabileceği ortamlarda ya da durumlarda bulunmaktan korkma olarak tanımlanır.
Panik atağa aynı zamanda depresyon da eşlik edebilir.
Panik atak yaşantısı öznel bir yaşantıdır; dolayısıyla panik atak yaşayan herkes bu durumu farklı ifade edebilir.
Panik bozukluktaki en önemli nokta, kişinin yaşadığı korkuların “gerçekçi olmaması”dır. Yani kişi gerçekten bir kalp krizi de geçirebilir; ya da farklı sebeplerden dolayı bayılabilir. Bu yüzden tıbbi tetkikler sonucunda başkaca bir tıbbi bulgu yoksa panik atak düşünülür.
Yusuf BAYALAN
Psikolojik Danışman ve İlişki Danışmanı
Kaynaklar:
Köroğlu Ertuğrul, Panik Bozukluğu, Ankara, HYB Yayıncılık, 2006
Duran Çakmak ve Ömer Saatçioğlu, Yüksek Lisans İçin Ruh Sağlığı Ve Hastalıkları, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul, 2003
]]> http://yusufbayalan.com/panik-bozuklugu-nedir/feed/ 1